Systemy tras kablowych: korytka, listwy i rury giętkie – kiedy stosować?

Krótka odpowiedź brzmi: metalowe koryta kablowe – dla tras z dużą liczbą kabli (serwerownie, hale produkcyjne, budynki komercyjne); plastikowe koryta kablowe (kanały) – do instalacji otwartych w biurach i mieszkaniach; rurki elastyczne (peszle) – do ochrony pojedynczych kabli przy instalacjach ukrytych w ścianach, sufitach i podłogach. W ziemi stosuje się dwuścienne rury PE, natomiast w budynkach drewnianych – rury stalowe zapewniające odpowiednią ochronę mechaniczną.

Przy wyborze należy kierować się liczbą kabli, środowiskiem (zapylenie, wilgoć, warunki zewnętrzne, środowiska agresywne), wymaganiami dotyczącymi bezpieczeństwa pożarowego oraz stopniem wypełnienia: dla rur zalecane wypełnienie to do 40%, natomiast dla koryt – 35% dla koryt zamkniętych i 40% dla koryt otwieranych.

Rodzaje systemów tras kablowych

Systemy tras kablowych zapewniają uporządkowany układ przewodów, ich ochronę oraz łatwość konserwacji. Wybór typu systemu zależy od warunków montażu, liczby kabli, wymagań bezpieczeństwa pożarowego oraz budżetu.

Metalowe koryta kablowe

Koryta perforowane – najpowszechniejszy typ. Perforacja zapewnia wentylację kabli oraz ułatwia mocowanie ich za pomocą opasek zaciskowych.

• Zastosowanie: serwerownie, zakłady produkcyjne, budynki komercyjne
• Wymiary: wysokość boku 50–100 mm, szerokość 50–600 mm
• Właściwości: powłoki – cynkowanie ocynkiem ciągłym, cynkowanie ogniowe (HDZ), malowanie proszkowe
• Montaż: na wspornikach i zawieszeniach ze rozstawem podpór 1,5–2 m (obowiązkowo również przy zakrętach i połączeniach; dokładny rozstaw zależy od obciążenia i specyfikacji producenta)

Koryta siatkowe (drutowe) – lekkie i ekonomiczne. Zapewniają doskonałą wentylację i prosty montaż.

• Zastosowanie: biura, centra handlowe, centra danych (data centers)
• Wymiary: te same zakresy szerokości co w przypadku koryt blaszanych
• Właściwości: mniejsza masa, szybki montaż kabli, niższy koszt
• Montaż: na wspornikach i zawieszeniach, rozstaw podpór 1,5–2 m

Koryta pełne (nieperforowane) – zapewniają pełną ochronę kabli przed uszkodzeniami mechanicznymi.

• Zastosowanie: prowadzenie wzdłuż ścian, w środowiskach agresywnych
• Właściwości: wymagają obliczenia odprowadzania ciepła przy dużym stopniu wypełnienia
• Montaż: analogicznie do koryt perforowanych, rozstaw podpór 1,5–2 m

Uziemienie metalowych koryt kablowych. Metalowa trasa musi tworzyć ciągły obwód elektryczny i być podłączona do przewodu ochronnego PE – jest to obowiązkowy wymóg dla metalowych systemów tras kablowych. Sekcje łączy się w sposób zapewniający przewodność elektryczną (połączenia śrubowe, mostki wyrównawcze przy powłokach malowanych i proszkowych), a całą trasę podłącza się do szyny wyrównawczej.

Plastikowe koryta kablowe (kanały)

Przeznaczone do instalacji otwartych w biurach, mieszkaniach i sklepach. Charakteryzują się estetycznym wyglądem i pokrywą z zatrzaskiem.

• Zastosowanie: montaż natynkowy na ścianach i sufitach w pomieszczeniach suchych
• Wymiary: od 12×12 mm do 100×60 mm
• Cechy: PVC, niepodtrzymujące palenia; kolor – biały (standardowy), imitacja drewna, szary
• Montaż: mini-kanały można montować na klej, pozostałe wyłącznie za pomocą mocowań mechanicznych (wkręty, kołki rozporowe)

Rurki giętkie (peszle)

Osłona ochronna dla pojedynczych kabli przy montażu wpuszczanym w ściany, sufity i podłogi.

• Peszel PVC (szary) – wyłącznie do stosowania wewnątrz pomieszczeń: nie podtrzymuje palenia, jednak w niskich temperaturach staje się kruchy i ulega degradacji pod wpływem promieniowania UV, dlatego nie nadaje się do stosowania na zewnątrz
• Peszel PE (czarny) – do montażu na zewnątrz oraz w gruncie; odporny na promieniowanie UV dzięki dodatkowi sadzy; do instalacji w gruncie stosuje się peszle dwuścienne. W betonie zaleca się stosowanie peszla PVC lub sztywnej rury PVC
• Rura stalowa – stosowana pod sufitami podwieszanymi oraz w pustkach konstrukcyjnych wykonanych z materiałów palnych: przepisy techniczno-budowlane wymagają stosowania rur metalowych o zdolności do lokalizacji ognia lub zamkniętych obudów. Elastyczne peszle metalowe zazwyczaj nie posiadają takiej zdolności

Średnice: 16, 20, 25, 32, 40, 50 mm. Wybór zależy od liczby i średnicy kabli: przewody i kable w rurze muszą leżeć swobodnie, bez naprężeń. Maksymalny stopień wypełnienia wynosi 40% dla budynków o konstrukcji drewnianej. W przypadku koryt i obudów przyjmuje się, że stopień wypełnienia nie powinien przekraczać 35% dla obudów szczelnych oraz 40% dla obudów z otwierany klapami. Przy montażu natynkowym peszel mocuje się za pomocą klipsów lub opasek ze wspornikami w odstępach około 0,3–0,5 m (na odcinkach pionowych częściej), w przeciwnym razie rura z czasem może się uginać.

Co wybrać w zależności od zastosowania

Warunki	Rekomendacja
Duża liczba kabli, serwerownia	Koryta drabinowe
Produkcja, hale przemysłowe	Koryta perforowane (typu HDZ)
Montaż natynkowy w biurze	Kanały kablowe PVC
Montaż wpuszczany w ścianę (cegła, beton)	Peszel PVC
Montaż wpuszczany w domu drewnianym	Rura stalowa o zdolności lokalizacji ognia
W gruncie	Rura PE giętka dwuścienna