··PolskiEnglish
Region i język

Ceny brutto z VAT kraju dostawy.

KatalogDostawa i płatnościZapytanie ofertoweKonfiguratoryArtykuły +48 793 996 171
Opublikowano: ·5 min czytania

Instalacja fotowoltaiczna: rozdzielnica AC/DC i zabezpieczenia krok po kroku

Strona DC fotowoltaiki rządzi się innymi prawami niż zwykła instalacja 230 V. Omawiamy aparaturę w rozdzielnicy DC i AC, dobór napięć znamionowych i najczęstsze błędy.

Spis treści
Instalacja PV – panel, skrzynka DC z bezpiecznikami, falownik i rozdzielnica AC

Instalacja fotowoltaiczna ma dwie części o zupełnie różnych właściwościach. Po stronie DC — od modułów do falownika — płynie prąd stały o napięciu sięgającym kilkuset, a w większych instalacjach nawet 1000 V i więcej. Po stronie AC falownik oddaje energię do zwykłej instalacji 230/400 V. Wymagania dla instalacji PV opisuje norma PN-HD 60364-7-712. Poniżej przechodzimy przez aparaturę obu stron i podpowiadamy, na co uważać.

Dlaczego prąd stały jest trudniejszy

Prąd przemienny przechodzi przez zero sto razy na sekundę, co ułatwia gaszenie łuku przy rozłączaniu. Prąd stały nie ma przejścia przez zero — łuk przy rozłączaniu pod obciążeniem jest stabilny i może uszkodzić aparat lub wywołać pożar. Dlatego po stronie DC stosuje się wyłącznie aparaty przeznaczone do prądu stałego, z napięciem znamionowym DC co najmniej równym maksymalnemu napięciu łańcucha. Zwykły wyłącznik czy rozłącznik do AC nie nadaje się do strony DC.

Uwaga: moduły PV wytwarzają napięcie zawsze, gdy pada na nie światło. Rozłączenie falownika nie odłącza napięcia na przewodach od modułów. Prace po stronie DC planuje się z uwzględnieniem tego faktu.

Strona DC: co zawiera rozdzielnica DC

Rozłącznik DC

Służy do odłączenia generatora PV od falownika na czas prac i serwisu. Wiele falowników ma rozłącznik DC wbudowany; jeśli go nie ma lub falownik jest daleko od modułów, stosuje się zewnętrzny rozłącznik DC. Kluczowe parametry: napięcie znamionowe DC (np. 800 V lub 1000 V DC), prąd znamionowy i liczba torów.

Bezpieczniki gPV

Gdy kilka łańcuchów pracuje równolegle, uszkodzony łańcuch może być zasilany wstecznie prądem pozostałych. Jeśli ten prąd może przekroczyć dopuszczalny prąd wsteczny modułu (podany w karcie modułu), łańcuchy zabezpiecza się bezpiecznikami o charakterystyce gPV. W małych instalacjach z jednym lub dwoma łańcuchami na wejście MPPT bezpieczniki zwykle nie są potrzebne — decyduje obliczenie dla konkretnych modułów.

Ogranicznik przepięć DC

Ogranicznik po stronie DC chroni wejścia falownika przed przepięciami indukowanymi w długich przewodach od modułów. Dobiera się go do maksymalnego napięcia generatora PV (np. 600 V lub 1000 V DC) i montuje możliwie blisko falownika; przy dużej odległości modułów od falownika rozważa się drugi ogranicznik przy modułach. Ograniczniki do PV badane są według norm dla SPD do instalacji fotowoltaicznych (PN-EN 61643-31).

Przewody solarne

Po stronie DC stosuje się przewody przeznaczone do instalacji PV, np. H1Z2Z2-K (PN-EN 50618), odporne na UV i wysoką temperaturę. Przewody plus i minus prowadzi się blisko siebie, by ograniczyć powierzchnię pętli indukcyjnej.

Strona AC: zabezpieczenia falownika

  • Wyłącznik nadprądowy w obwodzie falownika — dobrany do maksymalnego prądu wyjściowego falownika i obciążalności przewodu, zgodnie z instrukcją producenta.
  • Wyłącznik różnicowoprądowy, jeśli jest wymagany w danym układzie — typ zależy od falownika. Gdy producent deklaruje, że falownik nie może wprowadzić prądu stałego do instalacji, wystarcza typ A; w przeciwnym razie typ B. Więcej w artykule wyłącznik różnicowoprądowy typ AC, A, F czy B.
  • Ogranicznik przepięć AC — typ 2 (lub T1+T2, gdy budynek ma instalację odgromową) w rozdzielnicy głównej. Zasady opisujemy w artykule o ogranicznikach przepięć SPD.
  • Rozłącznik lub wyłącznik umożliwiający odłączenie falownika od sieci, łatwo dostępny i opisany.

Obudowa i oznakowanie

Rozdzielnice DC montuje się często na zewnątrz lub na strychu, gdzie panują wysokie temperatury. Liczy się stopień ochrony IP (na zewnątrz zwykle IP65), odporność na UV i dopuszczalne napięcie DC obudowy. Wszystkie rozdzielnice i puszki ze stroną DC oznakowuje się ostrzeżeniem, że części czynne mogą pozostawać pod napięciem po odłączeniu falownika. Przy złączu i w rozdzielnicy głównej warto umieścić informację o obecności instalacji PV — ułatwia to pracę serwisowi i strażakom.

Najczęstsze błędy

  1. Aparat AC lub o zbyt niskim napięciu DC po stronie DC.
  2. Pominięcie wpływu niskiej temperatury: napięcie modułów rośnie przy mrozie, więc napięcie łańcucha liczy się dla najniższej przewidywanej temperatury.
  3. Odwrotna polaryzacja przy podłączaniu rozłącznika lub wyłącznika DC, który wymaga określonej biegunowości.
  4. RCD niewłaściwego typu po stronie AC.
  5. Duże pętle przewodów DC zwiększające indukowane przepięcia.

Przykładowe zestawienie dla domu (ok. 10 kW, falownik trójfazowy, 2 łańcuchy)

StronaAparatura
DCRozłącznik DC 1000 V (jeśli falownik nie ma wbudowanego), SPD typ 2 PV 1000 V DC, obudowa PV IP65
ACWyłącznik 3P wg instrukcji falownika, RCD wg deklaracji producenta falownika (A lub B), SPD typ 2 w rozdzielnicy głównej
PrzewodyH1Z2Z2-K po stronie DC; przewód AC dobrany do prądu i spadku napięcia

Odbiór i dokumentacja

Przed uruchomieniem instalację PV sprawdza się i mierzy: m.in. ciągłość przewodów ochronnych, rezystancję izolacji obwodów DC, napięcie obwodu otwartego i prąd zwarciowy łańcuchów, poprawność polaryzacji. Wyniki wraz ze schematem (liczba modułów w łańcuchu, typy aparatów, przekroje przewodów) trafiają do dokumentacji powykonawczej. Mikroinstalację przyłącza się do sieci po zgłoszeniu do operatora systemu dystrybucyjnego — wymagane dokumenty określa operator.

Aparatura PV w automatics.pro

W kategorii fotowoltaika znajdziesz m.in. rozdzielnice Legrand Plexo3 PV (1000 V DC, IP65), rozłączniki PV (np. 32 A i 63 A, 1000 V DC), wyłączniki nadprądowe PV na 800 i 1000 V DC, wkładki gPV oraz ograniczniki przepięć typu 2 na 1000 V DC. Aparaturę strony AC dobierzesz w kategoriach wyłączniki nadprądowe, wyłączniki różnicowoprądowe i ograniczniki przepięć, a rozdzielnicę zaplanujesz w konfiguratorze rozdzielnicy.

Najczęstsze pytania

Czy po stronie DC fotowoltaiki można użyć zwykłego wyłącznika?
Nie. Po stronie DC stosuje się aparaty przeznaczone do prądu stałego o napięciu znamionowym DC co najmniej równym maksymalnemu napięciu łańcucha. Aparaty AC mogą nie ugasić łuku prądu stałego.
Kiedy potrzebne są bezpieczniki gPV?
Gdy przy równoległej pracy łańcuchów prąd wsteczny w uszkodzonym łańcuchu może przekroczyć dopuszczalny prąd wsteczny modułu. Przy jednym lub dwóch łańcuchach na wejście zwykle nie są potrzebne, ale decyduje obliczenie.
Jaki RCD po stronie AC falownika?
Typ A, jeśli producent deklaruje, że falownik nie może wprowadzić prądu stałego do instalacji; w przeciwnym razie typ B.
Jaki przewód stosuje się po stronie DC?
Przewody solarne przeznaczone do instalacji PV, np. H1Z2Z2-K według PN-EN 50618, odporne na UV i wysoką temperaturę.

← Wszystkie artykuły