··PolskiEnglish
Region i język

Ceny brutto z VAT kraju dostawy.

KatalogDostawa i płatnościZapytanie ofertoweKonfiguratoryArtykuły +48 793 996 171
Opublikowano: ·5 min czytania·Autor:

Zabezpieczenie stacji ładowania EV w domu i firmie: wyłącznik, RCD, przewód i rozdzielnica

Ładowarka samochodu to odbiornik dużej mocy pracujący godzinami. Wyjaśniamy, czego wymaga PN-HD 60364-7-722, jak dobrać wyłącznik, RCD i przewód oraz co przygotować w rozdzielnicy.

Spis treści
Ładowarka EV na ścianie garażu, samochód elektryczny i rozdzielnica z wyłącznikiem różnicowoprądowym typu B

Stacja ładowania pojazdu elektrycznego to odbiornik szczególny: pobiera duży prąd przez wiele godzin, często pracuje na zewnątrz i jest podłączona do pojazdu z własną elektroniką. Dlatego instalację zasilającą punkty ładowania opisuje osobna część normy instalacyjnej — PN-HD 60364-7-722. Poniżej omawiamy, jak w praktyce zabezpieczyć ładowarkę w domu jednorodzinnym i na parkingu firmowym.

Moc ładowarki a przyłącze

Zanim dobierzesz zabezpieczenia, sprawdź moc przyłączeniową i zabezpieczenie przedlicznikowe. Typowe moce ładowania prądem przemiennym:

Moc ładowania EV zależy od liczby faz i prądu: 3,7 kW i 7,4 kW jednofazowo (16 i 32 A), 11 kW i 22 kW trójfazowo (16 i 32 A na fazę).1-faz. 16 A: 3,7 kW1-faz. 16 A3,7 kW1-faz. 32 A: 7,4 kW1-faz. 32 A7,4 kW3-faz. 16 A: 11 kW3-faz. 16 A11 kW3-faz. 32 A: 22 kW3-faz. 32 A22 kW
Moc ładowania w zależności od zasilania (230 V jednofazowo, 400 V trójfazowo) i prądu — dane z tabeli poniżej.
MocZasilaniePrąd
3,7 kW1-fazowe, 230 V16 A
7,4 kW1-fazowe, 230 V32 A
11 kW3-fazowe, 400 V16 A na fazę
22 kW3-fazowe, 400 V32 A na fazę

Jeśli zapas mocy jest niewielki, rozważ ładowarkę z dynamicznym zarządzaniem obciążeniem, która ogranicza prąd ładowania, gdy w domu pracują inne duże odbiorniki (płyta indukcyjna, pompa ciepła).

Wymagania PN-HD 60364-7-722 w pigułce

  • Osobny obwód dla każdego punktu przyłączenia — ładowarki nie podłącza się do obwodu gniazd ogólnych.
  • Własne zabezpieczenie nadprądowe każdego punktu przyłączenia.
  • Własny RCD o IΔn nie większym niż 30 mA dla każdego punktu przyłączenia, co najmniej typu A.
  • Ochrona przed prądem stałym: RCD typu B albo RCD typu A/F w połączeniu z urządzeniem wykrywającym prąd stały powyżej 6 mA (RDC-DD wg PN-EN IEC 62955). Wiele ładowarek ma RDC-DD wbudowany — informacja jest w karcie katalogowej.
Sprawdź kartę ładowarki: zapis „zabezpieczenie 6 mA DC” lub „RDC-DD” oznacza, że w rozdzielnicy wystarczy RCD typu A. Jeśli go nie ma, potrzebny jest RCD typu B. Niektóre ładowarki mają też wbudowany komplet zabezpieczeń (np. RCBO) — wtedy w rozdzielnicy pozostaje zabezpieczenie przewodu zasilającego.

Dobór wyłącznika nadprądowego

Prąd znamionowy wyłącznika dobiera się do prądu ładowania i obciążalności przewodu (In ≥ prąd obwodu, In ≤ obciążalność przewodu z uwzględnieniem sposobu ułożenia). Ładowanie to obciążenie ciągłe, dlatego wyłącznik i przewód dobiera się z zapasem względem prądu ładowania: dla ładowarki 11 kW (16 A) typowy jest wyłącznik 3-biegunowy 16 A lub 20 A, dla 22 kW (32 A) — 32 A lub 40 A, zawsze zgodnie z instrukcją ładowarki. Najczęściej stosuje się charakterystykę C lub B; o różnicach piszemy w artykule jak wybrać wyłącznik nadprądowy MCB.

Dobór przewodu zasilającego

Przekrój przewodu wynika z prądu, sposobu ułożenia, temperatury i spadku napięcia. Przy długich trasach do garażu czy wiaty to właśnie spadek napięcia często wymusza większy przekrój. Orientacyjnie dla 16 A stosuje się zwykle 2,5–4 mm², a dla 32 A — 6–10 mm² Cu, ale wartość zawsze trzeba policzyć dla konkretnej trasy. Pomoże w tym artykuł jak dobrać przekrój przewodów. Do ułożenia w ziemi stosuje się kable przeznaczone do tego celu, a na zewnątrz — odporne na UV.

Ochrona przepięciowa

Ładowarka i samochód to kosztowna elektronika. Jeśli w rozdzielnicy głównej nie ma ogranicznika przepięć, przy montażu ładowarki warto go dodać; przy długim obwodzie do ładowarki stojącej na zewnątrz sprawdź, czy nie jest potrzebny dodatkowy SPD przy samej stacji. Zasady doboru opisujemy w artykule o ogranicznikach przepięć SPD.

Rozdzielnica i miejsce montażu

  • W rozdzielnicy zarezerwuj miejsce na wyłącznik 1P+N lub 3P+N, RCD (lub RCBO) i ewentualnie licznik podlicznikowy — przydatny przy rozliczaniu ładowania samochodu służbowego.
  • Ładowarka na zewnątrz powinna mieć odpowiedni stopień ochrony IP i odporność na uderzenia IK; więcej o oznaczeniach w artykule o stopniach ochrony IP.
  • Na parkingu firmowym zaplanuj trasy kablowe z rezerwą na kolejne punkty ładowania.

Przykładowe zestawienie dla domu (11 kW)

ElementPrzykład
ŁadowarkaWallbox 3-fazowy 11 kW z wykrywaniem 6 mA DC
Zabezpieczenie nadprądoweWyłącznik 3P (wartość wg instrukcji ładowarki, np. 16–20 A)
Ochrona różnicowaRCD 4P 30 mA typ A (lub typ B, gdy ładowarka nie wykrywa DC)
Przewód5-żyłowy Cu, przekrój wg obliczeń obciążalności i spadku napięcia
Ochrona przepięciowaSPD typ 2 w rozdzielnicy głównej

Ładowanie z gniazda czy wallbox

Samochód można ładować przenośną ładowarką z gniazda (tzw. tryb 2) albo ze stacji ładowania na stałe podłączonej do instalacji (tryb 3). Ładowanie ze zwykłego gniazda domowego przez wiele godzin prądem bliskim znamionowemu mocno obciąża styki gniazda i wtyczki. Jeśli tryb 2 ma być stosowany regularnie, lepiej przewidzieć gniazdo przeznaczone do ładowania pojazdów lub gniazdo przemysłowe na osobnym obwodzie. Dla codziennego ładowania wygodniejsza i bezpieczniejsza jest stacja w trybie 3.

Ładowarka a fotowoltaika i taryfy

Ładowarki z komunikacją potrafią ładować samochód nadwyżką energii z fotowoltaiki albo w godzinach tańszej taryfy. Wymaga to zwykle licznika lub przekładników mierzących przepływ mocy w złączu. Jeśli planujesz taką funkcję, zostaw w rozdzielnicy miejsce na licznik energii i doprowadź przewód komunikacyjny do ładowarki już przy pierwszym montażu.

Produkty w automatics.pro

W kategorii stacje ładowania pojazdów elektrycznych znajdziesz m.in. stacje Legrand Green'up (w tym wallboxy z zabezpieczeniem 6 mA DC) oraz gniazda do ładowania z serii Plexo. Aparaturę dobierzesz w kategoriach wyłączniki nadprądowe, wyłączniki różnicowoprądowe (Legrand DX3, także typ B) i ograniczniki przepięć, a całą rozdzielnicę — w konfiguratorze rozdzielnicy. Typy RCD szczegółowo porównujemy w artykule wyłącznik różnicowoprądowy typ AC, A, F czy B.

Najczęstsze pytania

Czy ładowarkę EV można podłączyć do zwykłego obwodu gniazd?
Nie. PN-HD 60364-7-722 wymaga osobnego obwodu z własnym zabezpieczeniem nadprądowym i własnym RCD dla każdego punktu przyłączenia.
Jaki RCD do wallboxa?
Co najmniej typu A, 30 mA, jeśli ładowarka ma wbudowane wykrywanie prądu stałego powyżej 6 mA (RDC-DD). Bez takiej funkcji potrzebny jest RCD typu B.
Jaki przekrój przewodu do ładowarki 11 kW?
Zależy od długości trasy, sposobu ułożenia i spadku napięcia. Dla 16 A zwykle stosuje się 2,5–4 mm² Cu, ale przekrój trzeba policzyć dla konkretnej instalacji.
Czy przy montażu ładowarki potrzebny jest ogranicznik przepięć?
Jest zalecany, bo chroni elektronikę ładowarki i pojazdu. Jeśli w rozdzielnicy głównej nie ma SPD, warto go dodać przy okazji montażu ładowarki.

← Wszystkie artykuły